MENU

geschiedenis
Tag Archive

691

Brussel dus.

Cities, Culture

november 1, 2021

Brussel. Ik was er enkele malen geweest om zakelijke redenen maar nu Karin en ik het wat rustiger aan doen diende zich een gelegenheid aan om de stad eens wat uitgebreider te bezoeken. We boekten twee nachten in een aardig, eenvoudig hotel (Adagio) in een zijstraat van de Rue Belliard, de Nijverheidsstraat of Rue de l’industrie wat al het officiële gaat in Brussel tweetalig in Frans en Nederlands.

Het terras op de Kunstberg bij de Koninklijke Bibliotheek met nabij de toren van het stadhuis op de Grote Markt en links daar achter in de verte de Nationale Basiliek van het Heilig Hart op de Koekelberg.

De stad wordt algemeen beschouwd als de officieuze hoofdstad van Europa, d.w.z. de Europese Unie. Officieus omdat de EU immers (nog) geen land is. Hoe is Brussel eigenlijk ‘Europese hoofdstad’ geworden? Ik veroorloof mij enige speculatie en stap met zevenmijlslaarzen door de geschiedenis. België hoort samen met Nederland en Luxemburg tot de founding states  van het verenigde Europa en de Benelux vormde als eerste na-oorlogse kleine douane-unie een soort pilot voor de latere Europese Gemeenschap. België, en Luxemburg hadden vanaf 1815 al een tijdje één staat gevormd met de noordelijke Nederlanden (de voormalige Republiek).Tot de Belgische opstand en afscheiding van 1830-1839.

Brussel was in het Habsburgse rijk al een hofstad vanaf de late middeleeuwen maar de Belgische koning Leopold II (1835-1909) heeft vanaf het moment dat hij koning werd in 1865 als ‘bouwheer’ behoorlijk huisgehouden in Brussel en liet er tal van monumentale gebouwen neerzetten die de stad nu doen denken aan Parijs vooral ook omdat de straten allemaal geplaveid zijn met kasseien of ‘kinderhoofdjes’. (Alhoewel de triomfboog in het Jubelpark vrijwel een kopie is van de Brandenburger Tor in Berlijn.)

Dankzij Leopold II die regeerde vanaf 1865 en stierf in 1909 wemelt het in Brussel van dit soort neoclassicistische bouwwerken langs avenues van kasseien die de stad een Parijs’ aanzien geven.

Die negentiende -eeuwse eruptie van koninklijke bouwkoorts heeft ervoor gezorgd dat toen de nieuwe Europese instellingen begin jaren vijftig huisvesting nodig hadden, Brussel een goede kandidaat was. Wat ook hielp was dat België een ongevaarlijk klein landje is, dat tweetalig is – zelfs drietalig is want er wordt ook Duits gesproken. Straatsburg is natuurlijk ook gepusht, met name door Frankrijk maar dat lijkt het toch definitief niet te gaan redden als Europese hoofdstad. En Luik en zelfs Amsterdam waren even in beeld. Maar Brussel ligt op de grens van het Germaanse en het Latijnse Europa, geografisch centraal en is goed bereikbaar vanuit zowel Parijs als Berlijn.

Er werken een slordige vijftigduizend ‘eurocraten’ in Brussel en die willen elke ochtend naar de paar vierkante kilometers waar zich de Europese wijk bevindt. Veel doen dat per auto dus in de Nijverheidsstraat – en andere zijstraten – staat het verkeer een groot gedeelte van de dag vast omdat het verkeerslicht het verkeer gedoseerd loost op de Rue Belliard waar het continu doorheen raast.

Tienduizenden eurocraten wurmen zich de ganse dag per auto door de nauwe straten van Brussel op weg naar de parkeergarages onder een van de vele glasbetonnen kantoren die onveranderlijk getooid zijn met de vlaggen van de landen van de Unie en die van de Unie zelf.

Hier kan eurocommissaris Frans Timmermans nog wat heilzaam zendingswerk verrichten voor zijn ‘Green Deal’ het verduurzamen en vergroenen van het Europese continent. Her en der zie je wel iets dat lijkt op fietspaden maar hier is nog een lange weg te gaan.

We hebben alles te voet gedaan wat redelijk te doen is. Wat vooral vermoeit is het klimmen en dalen: Brussel is een heuvelachtige stad. Dat levert zo nu en dan wel prachtig uitzicht op.

Het Europese informatiekantoor aan de Rue Belliard adverteert uitbundig alle goede doelen die de Unie nastreeft

Het informatiebureau van de Europese Unie adverteert uitbundig alle nobele doelen die de Unie nastreeft.

We bezochten het Magrittemuseum in het reusachtige museum voor Schone Kunsten. Zijn schilderijen hebben het dromerige surrealisme dat zo goed past bij België en bij Brussel in het bijzonder. Een gespleten land en stad. Magritte stelt vanzelfsprekendheden ter discussie als het gaat om de namen die we geven aan voorwerpen en begrippen. Het gewone wordt dan opeens absurdistisch. Naam, betekenis en het voorwerp waartoe ze behoren, raken van elkaar losgezongen.

Nu wij Magritte hebben bewonderd in zijn ‘natuurlijke Belgische habitat’, een land met taal- en cultuurgrenzen, begrijpen wij zijn pre-occupatie met taal, naamgeving aan voorwerpen en betekenis beter. Hij was op een conceptuele manier bezig met communicatie.

Rene Magritte’s gedachten over beeld, begrip, betekenis en naamgeving.

In het Huis van de Europese geschiedenis raak je ondergedompeld in de absurditeit van oorlog – vooral van de Eerste Wereldoorlog die daar veel meer dan in Nederland diepe littekens heeft achtergelaten in het collectieve geheugen. Een ongekende massale vernietiging van mensen op industriële schaal die vanaf tableaus en vanuit vitrines over je wordt uitgestort en die je gedeprimeerd achterlaat. Indrukwekkend, dat wel.

Het Huis van de Europese geschiedenis bevindt zich op een steenworp afstand van het Europese Parlement waar een medewerker van het informatiebureau ons zowat naar binnen sleurt voor een audiotour van een half uur waarbij we een kijkje kunnen nemen in de grote vergaderzaal.

Hier wordt ons de les getoond die Europa heeft geleerd van zijn gewelddadige geschiedenis. De 750 afgevaardigden kunnen ieder in de eigen landstaal het woord voeren en een groot aantal simultaanvertalers zorgt dat elke afgevaardigde dat ook weer in de eigen landstaal kan beluisteren.


Het Stripmuseum aan de Zandstraat is gevestigd in een prachtig voormalig artdeco warenhuis dat uitbundig is versierd met ijzeren en glazen ornamenten.

Nu waren we wel toe een wat lichtvoetigheid en die vind je in Brussel in het nationale stripmuseum aan de Zandstraat ofwel Centre Belge de la bande dessinée, of kortweg musée de la BD. BD is strip in het Frans. Het voormalige warenhuis in art deco-stijl waarin het is gevestigd is op zichzelf al een bezoek waard.

De Europese Unie heeft een waardige hoofdstad gekozen waarin nochtans cultuur en natuur wel wat meer ruimte zou mogen veroveren op het drukke autoverkeer van haastige eurocraten.

We sluiten af met een Brussels liefdesliedje:

Read article

492

De legende van Merlijn

Geen onderdeel van een categorie

september 10, 2021

De legende van koning Arthur en de ridders van de Ronde Tafel is misschien wel een van de vroegste uitingen van Europees egalitarisme: De tafel was rond zodat niemand, ook de koning niet, aan het hoofd zou zitten en ieder evenveel gewicht in de schaal zou leggen. De twaalf sterren in de vlag van de Europese Unie lijken te verwijzen naar de twaalf ridders – er wordt ook gewag gemaakt van 24 ridders. Het twaalftallig stelsel is vroeg-europees en is (behalve op de wijzerplaat van de klok) verdrongen door de eenvoudiger annotatie in Arabische cijfers in het tientallige stelsel. In de Europese vlag symboliseren de twaalf sterren naar verluidt de stralenkrans om het hoofd van Maria, maar ik vind de symboliek van de Ronde Tafel eigenlijk mooier: elke deelnemende lidstaat wordt gezien als gelijkwaardig: soeverein en dus met vetorecht.

Onderstaand nieuwsbericht las ik vandaag op Scientias:

De in de vijftiende eeuw achteloos in de binding van andere boeken weggestopte fragmenten stammen uit het begin van de dertiende eeuw.

Dat stellen Britse onderzoekers nadat ze de zeven fragmenten uitgebreid onder de loep hebben genomen. Hun onderzoek resulteert echter niet alleen in een vrij nauwkeurige datering van de fragmenten; de wetenschappers zijn er ook in geslaagd om de volledige tekst – die her en der door beschadigingen niet langer goed met het blote oog te zien was – te lezen. Ook is het ze gelukt om vast te stellen wat voor soort inkt de schrijver gebruikt heeft om het verhaal van Merlijn op perkament te zetten.

Merlijn is een tovenaar die een belangrijke rol speelt in de beroemde legende van koning Arthur. In de fragmenten die recent zijn teruggevonden, wordt onder meer beschreven hoe koning Arthur – samen met enkele medestanders, waaronder Merlijn – de wapens oppakt tegen koning Claudas. Merlijn bedenkt een aanvalsplan. En er volgt een uitgebreide beschrijving van de strijd. Die strijd lijkt in het nadeel van Arthur en zijn companen uit te vallen, maar dan houdt Merlijn een vurig betoog en wordt het tij gekeerd.

Uit: Scientias. (https://www.scientias.nl/recent-ontdekte-fragmenten-van-de-legende-van-merlijn-blijken-tot-de-oudste-van-hun-soort-te-behoren/)

Beeld: Merlin Taking Away The Infant Arthur Door: Newell Convers Wyeth, gevonden op: https://uploads7.wikiart.org/images/n-c-wyeth/merlin-taking-away-the-infant-arthur.jpg

https://en.wikipedia.org/wiki/Round_Table

Read article

449

Italië als politiek trendsetter

Geen onderdeel van een categorie

augustus 20, 2021

Door: Robert Visscher/NemoKennislink, coverbeeld: Wikipedia

Veel mensen zien de Italiaanse politiek als de uitzondering binnen Europa. Maar de Italianen zijn trendsetters, stellen wetenschappers van de Universiteit Utrecht. De aanpak van Mussolini, Berlusconi en Grillo vond navolging in de rest van de wereld.

Lui op het strand liggen, een beetje lummelen en af en toe een duik nemen. “Lange dagen niks doen in de zon en genieten van het leven. Dat is het beeld dat veel mensen hebben van het vakantieland Italië”, zeggen onderzoekers en Italië-experts Pepijn Corduwener en Arthur Weststeijn (Universiteit Utrecht). “Het lijkt vooral een land van stilstand en wanorde, maar bij politieke vernieuwing denk je vast niet aan Italië. Het land is wel degelijk een trendsetter”, betogen de twee wetenschappers.

Lekker lummelen in de zon, zoals hier op Sicilië. Zo kennen veel vakantiegangers Italië, maar politiek gezien is het land een trendsetter, betogen Weststeijn en Corduwener. Foto: Robert Visscher

In hun boek ‘Het Italiaanse experiment’ geven de auteurs een verfrissende blik op de moderne, politieke geschiedenis van Italië. Ze beschrijven hoe Benito Mussolini, Silvio Berlusconi, Beppe Grillo en Matteo Salvini populair werden en een voorbeeld vormden voor veel andere politici over de grens. Dat is bijzonder, want de meeste historici betogen het tegenovergestelde. Zij benadrukken dat Italië juist een uitzondering is in Europa en dus helemaal geen navolging kreeg. Nu veel mensen op vakantie zijn in het Zuid-Europese land voelt NEMO Kennislink de wetenschappers aan de tand.

Lees verder op: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/italiaanse-politici-experimenteren-tot-in-de-oneindigheid/

Uitgelichte foto (Wikipedia): Alessandra Mussolini, Italian conservative politician, member of the European Parliament, former actress and model, granddaughter of Benito Mussolini, niece of Sophia Loren. Foto Nicoloro Giuseppe. Milano 07/10/2007 Festa Tricolore del secolo d’ Italia. nella foto l’ onorevole Alessandra Mussolini.

Read article