MENU

Uncategorized
Category

327

Goulash uit Tsjechië

Uncategorized

maart 2, 2021

Door Karin van Dam

Rond 1995, toen mijn kinderen nog de basisschoolleeftijd hadden, gingen we in de zomer kamperen in Tsjechië. Dat was een echt avontuur. De camping was een oude boomgaard, ‘s avonds stookten de campinggasten vuurtjes om  worst te roosteren,  en zwemmen en duiken kon in een oude afgraving van de steenfabriek.

We gingen uit eten in de stadjes in de buurt, waar altijd wel goulash of schnitzel op de kaart stond. Het was allemaal stukken goedkoper dan in Nederland, en het was ook altijd veel.

Op een avond kregen de  kinderen hun bord niet leeg, tot verontwaardiging van de eigenaresse van het restaurantje. Wat ze zei verstonden we niet, maar het was wel duidelijk dat ze flink aan het mopperen was. Ze liep weg met hun borden en even later kwam ze terug met twee ingepakte halve schnitzels. Ze ging dat goede vlees toch echt niet weggooien! En gelijk had ze natuurlijk. In het Duits zei ze dat we 2x een halve portie moesten  bestellen voor de kinderen. O, kon dat? Dat deden we dus voortaan..

Nu het goulashrecept.

Er zijn honderdduizend goulash recepten, ik ga nu uit van de recepten die op site Ajvar.nl staan.   Die lijken mij ‘authentiek’. Onderstaande goulash maak ik nog steeds vaak als mijn dochter komt  eten. Met rundvlees, of met hamlappen als ik geen uren de tijd heb. 

Voor 4 personen:

 1 pond rundvlees (sukadelappen of riblappen) of 1 pond hamlappen

 1 el. zoet paprikapoeder

 1 – 2 tl. scherp paprikapoeder

3 uien

2 tenen knoflook

1 rode paprika 1 blokje runderbouillon

1 tl. karwij

een flinke snuf majoraan

1 flesje bier. Gewone pils is goed, bruin bier geeft een wat zoetere saus.

Snij het vlees in stukjes, bestrooi het met het peper, zout en wat bloem. Goed mengen en in een pan met hete olie snel rondom bruin bakken. Uit de pan halen en opzij zetten. Dan de uien en de rode paprika zachtjes bakken. Als de uien glazig zijn, haal je de pan van het vuur. Roer er de twee soorten paprikapoeder door, zet de pan weer terug en giet het bier erbij. Doe er ook de majoraan, de karwij en het bouillonblokje in. Zet het vuur hoog en wacht even tot het bier kookt; dan kan het vlees weer terug in de pan. Als dat allemaal weer begint te pruttelen kan het vuur op de laagste stand. Er mag een tomaatje bij of tomatenpuree, daar wordt het vlees sneller mals van. Laat de goulash rustig een uur of twee pruttelen met het deksel schuin op de pan. Doe er wat water bij als er te veel vocht verdampt. Je Tsjechische goulash is klaar als het vlees zacht is. De saus moet niet te dik zijn. Garneer de Tsjechische goulash met in ragfijne ringen gesneden rode ui. 

In Tsjechie krijg je er broodknoedels bij: ‘knedliky’. Ik vind ze heerlijk, maar het is me nog niet gelukt om een goeie versie te maken. Ik geef dus gewoon ‘Nederlandse’ aardappelpuree bij de goulash.

Read article

598

Trans Europ Express 2.0

Uncategorized

februari 23, 2021

De EU-ministers van vervoer beraden zich op plannen om het Trans-Europ Express-netwerk nieuw leven in te blazen. De Duitse regering heeft een voorstel om de ooit razend populaire Trans-Europ Express (TEE) tegen 2025 nieuw leven in te blazen en Berlijn. Het oorspronkelijke TEE-netwerk bestond uit een alliantie van spoorwegexploitanten uit Frankrijk, Italië, Nederland, Spanje, Zwitserland, West-Duitsland en andere landen en bereikte zijn hoogtepunt in 1974.

Eersteklas passagiers konden de Autobahn vermijden, “rendez-vous houden op de Champs-Elysee” en Wenen bereiken, waar ze “tot laat in de avond in een café konden gaan zitten”.

Maar met de komst van binnenlandse hogesnelheidsdiensten, zoals de Franse TGV in het begin van de jaren tachtig, raakte de TEE in verval en in de jaren negentig hield de dienst grotendeels op te bestaan.

Volgens de plannen van de Duitse minister van vervoer, Andreas Scheuer, moeten met “TEE 2.0” routes worden gecreëerd die ten minste drie landen met elkaar verbinden – bij voorkeur vier – door partnerschappen tussen bestaande spoorwegmaatschappijen tot stand te brengen.

Acht routes die reeds worden overwogen zijn Parijs-Brussel-Keulen-Berlijn-Warschau, Amsterdam-Keulen-Basel-Milaan-Rome en Berlijn-Frankfurt-Lyon-Montpellier-Barcelona, alsmede diensten die Scandinavië met de rest van Europa verbinden.

De uitrol van nieuwe diensten zal afhankelijk zijn van de voltooiing van bouwwerkzaamheden, waaronder de Brenner-basistunnel onder de Alpen en de vaste verbinding over de Fehmarn Belt tussen Duitsland en Denemarken.

TEE 2.0 zou ook worden aangevuld met een netwerk van nachttreinen, dat veel van dezelfde routes zou bedienen en zou voortbouwen op de ontluikende renaissance van nachtdiensten. In het plan wordt echter wel erkend dat “de economische uitdaging niet mag worden onderschat”.

Talrijke obstakels staan TEE-2.0 in de weg, waaronder een lappendeken van tariefsystemen, verschillende talen en exploitatiecriteria, regels voor zitplaatsreservering en de inherente zwakke punten van de bestaande wetgeving inzake passagiersrechten. TEE 2.0 zou ook ten prooi kunnen vallen aan gevestigde nationale belangen.

Het Duitse plan wil dat omzeilen door voor te stellen dat partnerschappen tussen verschillende bedrijven worden opgesplitst in eigen entiteiten, waarbij toegang tot het spoor wordt geboekt bij de moederbedrijven en gebruik wordt gemaakt van bestaand rollend materieel totdat treinen op maat kunnen worden aangeschaft.

Allianties zijn niet ongewoon, maar moeilijk te organiseren. De hogesnelheidsmaatschappijen Eurostar en Thalys zijn overeengekomen te fuseren, terwijl de Oostenrijkse spoorwegen hun goede contacten met andere ondernemingen hebben benut om zich te vestigen als de nummer één op het gebied van nachttreinen in Europa.

Zwitsers-Oostenrijkse alliantie wil nachttreinvervoer tegen 2024 opvoeren
Een Zwitsers-Oostenrijkse alliantie van spoorwegexploitanten heeft op dinsdag (15 september) aangekondigd dat er tegen 2024 nieuwe nachttreinen zullen rijden tussen Zwitserland en Amsterdam, Barcelona en Rome.

De ministers zijn ook overeengekomen meer aandacht te besteden aan internationale goederendiensten en erkennen dat de goederencorridors “zeer doeltreffend zijn geweest in het ontwikkelen van gemeenschappelijke maatregelen om de veerkracht van het goederenvervoer per spoor in geval van grote crises te vergroten”.

Bron: https://www.euractiv.com/section/railways/news/rail-boosted-by-eu-transport-chiefs-as-tee-2-0-planned/

Vertaald met www.DeepL.com/Translator (gratis versie)

Read article

335

FIETSEN

Uncategorized

juli 22, 2020

Voor een Nederlander is het al decennia doodnormaal in een grote stad te fietsen. Steden als Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag wemelen van de tweewielers. De inrichting van onze grote plaatsen is ook zodanig dat het kan. Hoe anders was dat – tot voor kort – in metropolen als Londen, Parijs, Athene en Rome. Boris Johnson, nu de premier van Groot-Brittannie, een jaar of tien geleden burgemeester van Londen maakte zich sterk voor de hoofdstad als fietsstad en niet zonder succes.

IMG_8379

Steeds vaker heb je als bezoeker van buitenlandse steden dus de mogelijkheid om per fiets de belangrijkste plaatsen binnen de stad die je bezoekt te verkennen. Het leuke is dat je regelmatig Nederlandse, initiatiefrijke ondernemers die hiervan een florerende business hebben gemaakt.

IMG_6949

Athene is een goed voorbeeld. Maar ook in Parijs en in Porto heb ik door deze manier van de stad doorkruisen veel meer gezien dan bij voorgaande bezoeken. De snelheid waarmee je verplaatst is natuurlijk vele malen groter in vergelijking met een wandeling en tegelijkertijd kleiner dan als je in een bus zit of in een taxi. Maar je komt toch ook sneller op plaatsen waar je anders maar niet naartoe gaat omdat dit te voet lastig is. In Athene en Porto is een elektrische fiets overigens wel aan te bevelen: het hoogteverschil is ook te voet al moordend, op een gewone fiets kom je zonder hulpmiddelen gewoon niet op je zadel boven.

IMG_9933

De klimmetjes zijn te stijl en vaak net te lang. In Parijs wordt fietsen niet altijd gewaardeerd, zeker niet als je op verkeerde plaatsen rijdt en niet zoals daar dan moet, de fiets aan de hand neemt. Les Parisiens zijn assertief en laten je duidelijk merken dat dit niet kan. Wees dus gewaarschuwd en beter nog: hou je aan de verkeersregels! Dus in een grote Europese stad: overweeg de stad is niet vanuit zo’n bus te bekijken of te voet, maar pak de (elektrische) fiets!

Read article

329

EEN ZATERDAGMORGEN MET URINE IN ROME

Uncategorized

juli 18, 2020

Slechts twee dagen was ik in Rome. Ik plakte er een derde dagje aan vast. Wilde de stad zien. De eeuwige stad. En het Vaticaan. Heel vroeg stond ik op, zeven uur ontbijt. Half acht taxi. Nog voor acht uur was ik in de Sint Pieter. Geen wachtrijen bij de veiligheidscontrole. Geen mens in de immense kathedraal. De Porta Santa* met zijn 16 afbeeldingen uit de Bijbel.

IMG_1797

Eens in de 25 jaar gaat hij open. Ik vond het trapje naar de crypten. Het graf van Petrus de eerste paus en zijn opvolgers. De pausen die ik kende. Paulus VI en Johannes Paulus I. Johannes Paulus II, de Poolse paus, was oud, maar leefde nog. Even dacht ik: en als nou ineens de deuren dichtgaan. Want dat gebeurt als de paus sterft. Dan moet iedereen naar buiten tot een nieuwe is gekozen. Ik ging verder, helemaal tot boven in de koepel. Hoog boven de eeuwige stad. Het bleef rustig. Alle ruimte. In een winkeltje kocht ik een rozenkrans voor mijn moeder. En een miniatuur replica van de Porta Santa. En toen weer naar buiten. Dag Vaticaanstand, hallo Italië!

En toen het contrast. Ik nam een andere taxi. Vanaf de Via della Conciliazione. Naar het Forum en het Colosseum. Een Amerikaanse student gaf een rondleiding: ‘This tour is free and you’re welcome to join’. Hij vertelde over Caesar. Dat er nog steeds mensen bloemen bij zijn standbeeld op het forum legden. Over gladiatoren die ook al waren ze dood, toch nog even werden lek geprikt of met een hamer bewerkt. Hij stelde veel vragen. Een leergesprek. Ik besloot niet steeds antwoord te geven. Wijsneus, historicus, dat wilde ik die ochtend niet zijn. Tot het moment kwam dat hij vroeg hoe die toga’s toch zo wit bleven. Toen bleef het stil. Niemand wist het. ‘Urine’ zei ik, uiteindelijk. ‘Yes, Pee! That’s correct!’, klonk het verbaasd. En ik moest meteen aan Tilburg denken. De kruikezeikers. Net als in deze wolstad in Brabant verzamelden de Romeinen destijds hun urine en verkochten die. De ammoniak in hun pies maakte wol en toga’s prachtig wit.

Read article

322

VLOEIBAAR GOUD IN BOURGOGNE EN ELZAS

Uncategorized

juli 18, 2020

We waren met zijn drieën op pad, mijn vader, mijn broer en ik. We waren uitgenodigd. In Beaune en in Katzenthal. Mijn vader kende de twee huizen waar we op bezoek zouden gaan goed. Meneer Naus heette hij. Exportmanager van Louis Jadot* een van de grootste Bourgogne huizen. Het was niet te geloven. We mochten de kelder in. En alles kon worden geproefd. Corton Charlemagne, Puligny Monrachet, Meursault, de witte wijnen. En ook qua rood kon het niet op: Clos-de-Vougeot, Vosne-Romanee, Morey-St.Denis*,

 

D2BA3490-9F54-4E57-82E4-E25F2334F24D

Gevrey Chambertin. Voor de eerste keer ontdekte ik de grote kracht die witte wijn kan hebben.

IMG_1798

Terug naar Nederland, reden we via de Elzas. In Katzenthal, Haut-Rhin, dus aan de zuidkant van de streek stond Paul Klee ons al op te wachten. Wat een huis! Henri Klee*

IMG_1799

Al meer dan 400 jaar gerund van vader op zoon. We noemden Paul al snel Jan, want hij leek als twee druppels water op Keizer van BZN. Wat was hij trots op zijn Grand Cru: ‘Wineck Schlossberg’. Een Riesling zoals ik die nog nooit had gedronken. Maar de Tokay Pinot Gris sloeg toch alles. Wat een smaak. En de Gewurztraminer dito. Vloeibaar goud, net als in de Bourgogne. Toen het meest bijzondere moment van het bezoek. In de kelder waar we proefden, stond een prachtig groot houten vat. Nieuwsgierig vroeg ik wat daar inzat. ‘Pinot Noir’ was het antwoord. “Pour deguster aussi?” vroeg ik brutaal. “Mais non”, was het antwoord. En hij legde uit dat hij het niet aandurfde. Ze waren nog maar pas begonnen met rode wijn en hij was niet zeker of de kwaliteit goed genoeg was. Wat een bescheidenheid. Na 400 jaar.

Read article

363

LAATSTE BRAADWORST VOOR AMERIKA

Uncategorized

juli 17, 2020

Je krijgt er een certificaat bij! Voordat de smakelijke, ik geef toe wel behoorlijk vette, goed gekruide lekkernij mag worden opgepeuzeld, krijg je een document overhandigd dat dit toch het enige echte laatste braadworstje* is dat je eet voordat je vanaf het meest Zuidwestelijke puntje van Europa de woelige baren opgaat.

IMG_0961

Je eet dit Duitse product op een schitterende plek in Portugal met een bijzonder klimaat. De punt waarop Cabo de Sao Vincente (Kaap Sint Vincent) zich bevindt, steekt zo ver in zee dat het winderiger, iets frisser en soms ook mistiger is dan pakweg 20 kilometer oostelijker aan de zuidkust van Portugal.

IMG_0949

Als het daar snoeiheet is, hoef je alleen maar naar het Westen te rijden en het voelt weer heerlijk fris. Het landschap is ook ruig en er is weinig begroeiing, je kunt kilometers ver kijken. En tenslotte je treft er heel veel mensen van de meest uiteenlopende nationaliteiten aan. Voornamelijk Europeanen. En het zijn niet alleen Duitsers die van de worst genieten.

IMG_0955

Read article

361

KAREL V: DE DOOD KWAM MET MUZIEK IN GRANADA

Uncategorized

juli 16, 2020

 

A9CEBD65-1DD5-4641-847C-ADFADF7B37C9

‘Hij verdrong de gedachte aan het minstens zo plompe en brutale renaissancepaleis* dat hij zelf tegen het Alhambra in Granada had laten optrekken, het monster waarvoor de Moorse poort had moeten wijken, en dat met prometheische steenblokken* en aangrenzende kerktoren als meerderheidsgetuigenis van de christelijke beschaving had moeten dienen… Een natrap tegen een gevallene, waarvan hij natuurlijk later spijt gekregen had, toen het te laat was…’ Theun de Vries had gelijk in ‘De dood kwam met muziek’*

IMG_1807

dat hij in 1979 schreef. Een plomp bouwwerk, naast alle Moorse elegantie. Van het boek werd een prachtig hoorspel van gemaakt door Sylvia Liefrink met Cor van Rijn als Karel V. Zijn stem klonk in mijn hoofd toen ik in de zomer van 2019 het Alhambra bezocht. “Het Alhambra van Granada is het schoonste bouwwerk aller tijden.” De keizer verzuchtte het bij zijn ontboezeming dat hij de Moren nooit had gehaat en nu de Inquisitie, het Sante Officio haatte omdat die een gevluchte Islamiet had opgepakt die dagenlang betoverend gitaarspel had laten horen bij het paleis van Karel. Is er ooit een Europeser vorst geweest dan Carlos, Karel, Charles? Ik denk het niet. Plus Ultre, steeds verder, was zijn wapenspreuk, het staat nog steeds te lezen op het plafond van zijn paleis in het Alhambra*. Hij regeerde over de Nederlanden, Spanje, Duitsland en grote delen van Italie. Hij voelde zich thuis in Gent, waar zijn wieg stond, maar ook in Augsburg, waar hij bier dronk met zijn soldaten. En in Spanje waar hij slechts koning was, geen keizer. Versleten door het vele reizen op een paardenrug, deed hij in 1555 afstand van zijn troon, leunend op Willem van Oranje. In de zaal in Brussel waar hij abdiceerde kwamen alle landen in Europa die hij had geregeerd bij elkaar.

Alhambra

Read article

399

HET MOOISTE MUSEUM VAN DE WERELD IN LONDEN

Uncategorized

juli 15, 2020

Ik sla het bijna nooit over. Mijn favoriete museum. Waar ik altijd opnieuw wordt verrast. Door de tentoonstelling, door de vaste collectie, door de audio tour. En niet te vergeten door de teksten die bij de kunstvoorwerpen of de foto’s staan. En toegegeven, het voelt toch een beetje of je bij de koningin naar de wc gaat als je een plas moet doen. Nooit heb ik in een museum mooier mijn gemak genomen. Ik heb het over de Queen’s Gallery in Buckingham Palace*.

IMG_7348

Tentoonstellingen die je nooit meer vergeet. Ik zag er Faberge* met zijn eieren, foto’s uit het koninklijk huis archief met briljante toelichting, en de werken van Canaletto, de grachten van Venetië. Schilderijen van meesters uit heel Europa. Het museum ademt Europa. Niet vreemd: sinds Koningin Victoria heeft het Britse Koningshuis familiebanden met vrijwel alle landen van ons continent: Duitsland, Denemarken, Noorwegen, Griekenland, Nederland, België, Rusland en ga zo maar door. Soms is de gelijkenis van leden van de ‘Royal Family’ met familieleden verbluffend. Neem nu Prince Michael of Kent. Als je hem ziet, denk je aan de afgezette Russische Tsjaar Nicolaas II. En sla de museumwinkel niet over. Als je dan perse een souvenir vanuit Londen wil meenemen, vind je hier iets wat je altijd wel kunt gebruiken en stijlvol is. Wat het helemaal afmaakt: het museum is klein. Je hebt altijd het idee dat je alles hebt gezien. Je gaat er nooit vandaan met het idee: ik heb de helft gemist.

IMG_1819

Read article

461

OU SONT LES MACARONS, MONSIEUR? A PARIS? OU EN HOLLANDE?

Uncategorized

juli 14, 2020

Laduree in Parijs, een heerlijk adres om je te vergapen aan een toren* vol met overheerlijke macarons. Maar moet je ze ook meenemen? Een dozijn kost er 32 Euro……

Ga niet slepen, zou ik zeggen. In Nederland betaal je 5 euro voor 12 stuks bij Albert Heijn. Gemaakt door het bedrijf van Michael Labro, een Nederlander die in Luik zijn fabriek heeft staan. Hoe kan dat? Hij is macarongek. Altijd al geweest. Heeft er zijn passie van gemaakt precies uit te zoeken wat de perfecte grondstoffen zijn voor zijn favoriete koekje. Hij koopt groot in en produceert machinaal, maar met passie, liefde, precisie. Duizenden macarons verlaten dagelijks zijn productiehal. Als je het niet gelooft, neem ze mee uit Parijs die koekjes. En koop als je thuis bent voor vijf euro 12 van zijn macarons bij Appie. Ik durf te wedden dat die van Michael lekkerder zijn.

Read article

384

EEN WIJNGAARD IN ZEIST

Uncategorized

juli 13, 2020

Het klinkt te mooi om waar te zijn. Wijn drinken, gemaakt van druiven die geoogst zijn van en wijngaard die nog geen kilometer bij jou vandaan ligt en die ook nog eens verrukkelijk is. En toch is het zo. In 2013, wij woonden toen al negen jaar in Zeist, gingen op het landgoed Beek en Royen de eerste wijnstokken de grond in. Inmiddels zijn de druiven voor de zevende oogst in de wijngaard aan het groeien.

IMG_1791

Onder de regie van de Rotaryclub Zeist, die structureel voor goede doelen geld wilde gaan inzamelen en in een wijngaard een vaste bron van inkomsten zagen, wordt ieder jaar van twee druivenrassen wijn gemaakt. Dat zijn de Johanniter en de Souvignier Gris*.

fullsizeoutput_4a1

De een komt het best tot zijn recht als aperitief, de ander doet het uitstekend bij de maaltijd. De keuze van de onderstammen kwam in nauwe samenwerking met het Duitse Weinbauinstitut in Freiburg tot stand. Een Duitse kweker leverde onderstammen en wijnstokken.

Heel veel vrijwilligers gaan met vakmanschap te werk. Van begin af aan is met professionaliteit de wijngaard opgezet. Zo werd de grond zo bewerkt – een jaar voor het planten van de stokken stonden er bloemen op het terrein – dat de toplaag van de bodem optimaal was voor wijnbouw.

En die professionaliteit bleef niet zonder successen. Al in 2014 werd, qua hoeveelheid bescheiden, wat kwaliteit betreft boven verwachting, geoogst. De wijn werd ingezonden naar de ‘Wijnkeuring van de Lage Landen’ en viel in de prijzen! In Oostenrijk werd de wijn in alle volgende jaargangen bekroond.

En als klap op de vuurpijl is er sinds 2017 ‘Seyster Spirit’*.

IMG_1790

De pitten en de schillen, de pulp die achterblijft als het sap van de druiven is weggelopen kan je ook lagen vergisten. Dan ontstaat een product dat je vervolgens twee maal distilleert. En dan heb een eau-de-vie. In Frankrijk heet het ‘Marc’ , in Duitsland ‘Trester Brandwein’, in Spanje ‘Orujo’ en in Italie ‘Grappa’. Dat kan je in een eiken vat lageren om een volle smaak te verkrijgen, maar helaas, daarvoor is de hoeveelheid destillaat dat de Zeister wijngaard levert te gering. En daarom worden er houtsnippers tijdens de lagering toegevoegd, wat voor een vollere smaak zorgt.

Ik ben raadslid in Zeist. En trots op wat hier is gerealiseerd. Waar ik kan breng ik de wijngaard en zijn producten onder de aandacht. Een mooi stukje Nederland in Europa.

Read article